504.TÌM HIỂU QUY TẮC SỬ DỤNG INCOTERMS

TÌM HIỂU QUY TẮC SỬ DỤNG INCOTERMS

PHẠM THỊ THANH NGA – Sở giao dịch VietinBank

Cùng với thời gian, thương mại quốc tế (TMQT) ngày càng phát triển. Trước kia, các thương nhân phải tự mang hàng hóa từ nơi này đến nơi khác, mất hàng tháng để thực hiện các giao dịch mua bán, lợi nhuận thu được nhiều nhưng rủi ro cũng không ít. Ngày nay, nhờ sự phát triển của các phương tiện giao thông vận tải, thông tin liên lạc, sự hình thành các khối nước thương mại chung, các trung gian thương mại, tài chính.v.v. thì người mua và người bán không cần gặp nhau trực tiếp mà vẫn mua/bán được hàng hóa, dịch vụ. Chính sự phát triển này đòi hỏi phải có những quy tắc được thừa nhận rộng rãi để điều chỉnh những quan hệ ngày càng phức tạp trong TMQT.

Khái niệm Incoterms

Có rất nhiều quy tắc, thông lệ quốc tế chi phối quan hệ TMQT như: UCP điều chỉnh các quan hệ trong giao dịch sử dụng phương thức tín dụng chứng từ, URR điều chỉnh các quan hệ trong giao dịch sử dụng phương thức thanh toán nhờ thu,.v.v. Incoterms (International Commerce Terms – các điều kiện TMQT) cũng là một trong những quy tắc như vậy. Đây là quy tắc chính thức của Phòng thương mại quốc tế (ICC) nhằm giải thích thống nhất các điều kiện thương mại, thông qua đó tạo điều kiện cho các giao dịch TMQT diễn ra thuận lợi, trôi chảy.

Việc hiểu rõ quy tắc này không chỉ cần thiết với các bên mua, bên bán mà còn rất cần thiết với các cán bộ ngân hàng, là những người trực tiếp tư vấn cho khách hàng nhằm đảm bảo khách hàng đạt được những thuận lợi, tối đa được lợi ích trong quá trình giao dịch.

Tuy không phải là một yếu tố bắt buộc trong hợp đồng mua bán quốc tế, nhưng việc dẫn chiếu đến Incoterms sẽ phân định rõ ràng nghĩa vụ tương ứng của các bên, làm giảm nguy cơ rắc rối có thể gặp phải về mặt pháp lý. Chính vì thế mà các bên tham gia giao dịch TMQT cần phải nắm rất rõ đặc điểm sử dụng của Incoterms để thông qua đó tự bảo vệ mình và có những ứng xử thích hợp khi xảy ra tranh chấp.

Đặc điểm sử dụng

Thứ nhất, Incoterms là tập quán thương mại, không có tính chất bắt buộc. Chỉ khi nào các bên tham gia hợp đồng quy định sử dụng trong hợp đồng mua bán hàng hóa thì nó mới trở thành điều kiện bắt buộc, ràng buộc nghĩa vụ, trách nhiệm của các bên tham gia hợp đồng.

Thứ hai, các phiên bản ra đời sau không phủ nhận tính hiệu lực của các phiên bản trước. Chính vì vậy, mà khi sử dụng thì cần phải ghi rõ áp dụng Incoterms phiên bản nào để đối chiếu, để xác định trách nhiệm của các bên.

Thứ ba, Incoterms chỉ giải thích những vấn đề chung nhất có liên quan đến việc giao hàng, như việc bên nào có nghĩa vụ thuê phương tiện vận tải hoặc mua bảo hiểm, khi nào người bán giao hàng cho người mua và phân chia chi phí cho các bên ra sao. Song các vấn đề khác như giá cả, phương thức thanh toán, việc bốc, xếp, dỡ hàng hóa, lưu kho, lưu bãi thì tùy theo vào thỏa thuận của các bên thể hiện trong hợp đồng hoặc theo tập quán cảng, tập quán ngành kinh doanh, tập quán của nước sở tại của các bên tham gia mua bán.

Thứ tư, hai bên mua bán có thể tăng giảm trách nhiệm, nghĩa vụ cho nhau tùy thuộc vào vị thế mạnh (yếu) trong giao dịch nhưng không được làm thay đổi bản chất điều kiện cơ sở giao hàng. Việc tăng, giảm trách nhiệm, nghĩa vụ (nếu có) cần phải được cụ thể hóa trong hợp đồng mua bán.

Thứ năm, Incoterms chỉ xác định thời điểm di chuyển rủi ro hàng hóa từ người mua đến người bán chứ không xác định thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa, cũng như hậu quả của việc vi phạm hợp đồng. Những vấn đề này thường được quy định trong các điều khoản khác của hợp đồng hoặc trong luật điều chỉnh hợp đồng. Các bên cũng cần biết rằng luật địa phương được áp dụng có thể làm mất hiệu lực bất cứ nội dung nào của hợp đồng, kể cả điều kiện Incoterms đã được lựa chọn trước đó.

Cuối cùng, tùy thuộc vào việc hàng hóa được chuyên chở bằng phương tiện nào (đường không, đường biển, đường bộ, v.v), loại hình nào (hàng rời, container, sà lan, v.v) thì có những nhóm điều kiện tương ứng.

Incoterms qua những lần sửa đổi

Năm 1936, Incoterms phiên bản đầu tiên ra đời. Và đến nay, qua 75 năm, Incoterm đã qua 5 lần sửa đổi hoặc ban hành các phiên bản mới. Những thay đổi qua các phiên bản được tóm tắt trong bảng 1.
Mặc dù các phiên bản Incoterms là không phủ nhận lẫn nhau và sự cập nhật thường xuyên chính là để bắt kịp với nhịp độ phát triển của TMQT. Tuy vậy, tùy thuộc vào thói quen giao dịch mua bán, tập quán của từng vùng, địa điểm giao dịch mà người ta có thể lựa chọn phiên bản cập nhật hay các phiên bản khác cũ hơn để áp dụng.
Cho đến nay thì hầu như người ta không sử dụng các phiên bản cũ nữa mà chỉ dùng các phiên bản năm 1990, 2000 và gần đây nhất là 2010. Chính vì thế, việc hiểu rõ chi tiết từng phiên bản, những thay đổi giữa các phiên bản này là hết sức cần thiết cho người mua, người bán.

Những điểm khác biệt cơ bản giữa Incoterms 1990 và Incoterms 2000

Cùng bao gồm 13 điều kiện nhưng Incoterms 2000 đã sửa đổi và thể hiện nội dung của 13 điều kiện thương mại một cách đơn giản hơn và rõ ràng hơn. Cụ thể như sau:
- Incoterms 2000 đã đưa nghĩa vụ thông quan xuất khẩu theo điều kiện FAS vào trách nhiệm của người bán thay vì là trách nhiệm của người mua trong Incoterms 1990;
- Incoterms 2000 quy định rõ nghĩa vụ của người bán về việc bốc hàng hóa lên phương tiện gom hàng của người mua và nghĩa vụ của người mua dỡ hàng từ phương tiện của người bán theo điều kiện FCA, cụ thể: tại Incoterms 2000, nơi giao hàng có tính quyết định trong việc phân chia chi phí bốc hàng giữa người mua và người bán, cụ thể như sau: (1) Nếu nơi giao hàng tại cơ sở của người bán thì người bán có nghĩa vụ và chịu chi phí bốc hàng lên phương tiện vận chuyển do người mua đưa đến để nhận hàng; (2) Nếu nơi giao hàng là bất cứ địa điểm nào khác cơ sở của người bán thì người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi đã đặt hàng háo dưới sự định đoạt của người mua trên phương tiện vận chuyển của người bán đưa tới để giao hàng tại bến do người mua chỉ định, và người mua phải chịu chi phí dỡ hàng khỏi phương tiện đó để nhận hàng.
- Incoterms 2000 đã đưa nghĩa vụ thông quan nhập khẩu và trả cho mọi thủ tục, thuế và những chi phí khác trước khi nhập khẩu theo điều kiện DEQ vào trách nhiệm của người mua thay vì là trách nhiệm của người bán trong Incoterms 1990.
- Thay đổi trong nhóm điều kiện C: Nếu như trong Incoterms 1990, người bán phải cung cấp cho người mua một bản sao hợp đồng thuê tầu khi chứng từ vận tải có dẫn chiếu đến hợp đồng thuê tàu thì trong Incoterms 2000, điều đó đã được xóa bỏ.
Thêm vào đó, thuật ngữ được sử dụng trong Incoterms 2000, trong một vài trường hợp đã được thay đổi nhằm giúp cho việc hiểu Incoterms được thống nhất và đơn giản.

Những điểm khác biệt cơ bản giữa Incoterms 2000 và Incoterms 2010

Một trong những sửa đổi quan trọng trong phiên bản  Incoterms 2010 là bỏ 4 điều khoản (DAF, DES, DEQ và DDU) và đưa vào 2 điều khoản mới (DAP – Delivered at Place và DAT – Delivered at Terminal). Sự thay đổi này bắt nguồn từ xu hướng vận chuyển hàng hóa bằng container ngày càng chiếm tỷ trọng quan trọng trong giao thương và dường như các nhà soạn thảo quy tắc cũng lo lắng với tình trạng các bên giao dịch thường chọn “nhầm” điều khoản hoặc lẫn lộn các điều khoản, dẫn đến các hợp đồng có nội dung mẫu thuẫn hoặc không rõ ràng, gây khó khăn cho quá trình thực hiện.
Điều kiện DAT của Incoterms 2010 áp dụng khi hàng hóa được giao vào quyền định đoạt của người mua tại ga/trạm xác định tại cảng hoặc tại điểm đích chưa được dỡ xuống khỏi phương tiện vận tải đến. Điều khoản DAT của Incoterm 2010 thay thế cho điều khoản DEQ trước đó của Incoterms 2000 vốn chỉ phù hợp cho hàng nguyên liệu. Incoterms 2000 không có giải pháp thỏa đáng cho các điều khoản “D” đối với trường hợp hàng hóa được giao mà chưa dỡ xuống khỏi phương tiện vận tải đến tại trạm/ga. Điều khoản mới DAT của Incoterm 2010 (Delivered at Terminal) đã giải quyết được vấn đề này và bao gồm tất cả các trường hợp trước đó được qui định bởi điều khoản DEQ. “Trạm xác định” trong điều khoản DAT có thể là cầu cảng tại cảng dỡ hoặc trạm container tại cảng dỡ.
Điều kiện DAP trong Incoterms 2010 bao gồm tất cả các trường hợp người bán giao hàng cho người mua trên phương tiện vận tải đến mà chưa dỡ hàng xuống, là những trường hợp trước đó được qui định bởi các điều khoản DAF, DES cũng như tất cả các trường hợp giao hàng tại cơ sở của người mua hay điểm đích nào khác tại nước của người mua mà trước đó được qui định bởi điều khoản DDU. Đối với điều khoản DAP, “phương tiện vận tải đến” cũng có thể là một con tàu, và “điểm đích xác định” có thể là cảng dỡ.

Thứ hai, 11 điều khoản được chia làm 2 loại điều khoản thay vì 04 loại như Incoterms 2000:
- Giao hàng bằng bất kỳ phương thức vận tải nào (vận tải biển, đường bộ, hàng không, đường sắt, đa phương thức) – EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DAT và DDP; và
- Giao hàng bằng vận tải đường biển/ đường thủy nội địa – FAS, FOB, CFR và CIF.

Thứ ba, Incoterms 2010 chính thức thừa nhận rằng những qui tắc này có thể sử dụng cả trong TMQT và thương mại nội địa (nếu phù hợp).

Thứ tư, nêu rõ tham chiếu đến việc sử dụng "các phương tiện ghi chép điện tử có giá trị tương đương với việc trao đổi thông tin bằng giấy", nếu như các bên đồng ý như vậy, hoặc đó là tập quán thương mại. Điều này phản ánh sự thừa nhận của ICC về tầm quan trọng ngày càng tăng và tính chắc chắn về hợp đồng (nhờ tốc độ chuyển thông tin nhanh chóng) mà giao tiếp bằng điện tử mang lại và đảm bảo sự phù hợp của Incoterms 2010 trong tương lai khi các giao tiếp/thủ tục điện tử ngày càng phát triển.

Thứ năm, Incoterms 2010 là phiên bản điều kiện thương mại đầu tiên kể từ khi các điều kiện bảo hiểm hàng hóa được sửa đổi và đã tính đến những sự thay đổi của các điều kiện này.

Thứ sáu, phân bổ các nghĩa vụ tương ứng của các bên trong việc cung cấp hoặc hỗ trợ để lấy được các chứng từ và thông tin cần thiết nhằm thông quan liên quan đến an ninh. Các phiên bản Incoterms trước đây không yêu cầu chi tiết về mức độ hợp tác như vậy.

Thứ bảy, trách nhiệm đối với các khoản phí xếp hàng tại ga/trạm được phân bổ rõ ràng. Trong trường hợp người bán phải thuê và thanh toán cho việc vận chuyển hàng hóa đến một điểm đích nhất định (CIP, CPT, CFR, CIF, DAT, DAP và DDP), có thể các chi phí bốc xếp hàng hóa đã được chuyển sang cho người mua thông qua giá cả của hàng hóa. Tuy nhiên, từ trước đến nay, trong một số trường hợp, người mua vẫn có thể phải thanh toán khoản này cho nhà ga (tức là chịu phí hai lần). Incoterms 2010 đã cố gắng khắc phục tình trạng này bằng cách làm rõ ai sẽ chịu trách nhiệm thanh toán các chi phí ở ga/trạm. Tuy nhiên, vẫn phải chờ thêm một thời gian nữa để xem liệu qui định của Incoterms có chấm dứt được tình trạng người mua phải chịu phí hai lần như trước nữa hay không.

Thứ tám, trong quá trình mua bán hàng hóa hiện nay, thường có trường hợp hàng hóa được bán tiếp một vài lần trong quá trình vận chuyển (tức là bán dây chuyền, hay bán hàng trong quá trình vận chuyển). Trong trường hợp như vậy, người bán ở giữa dây chuyền không phải là người gửi hàng đi, vì hàng đã được gửi đi bởi người bán ở đầu dây chuyền. Do đó, nghĩa vụ của người bán ở giữa dây chuyền là mua hàng hóa mà đã được gửi đi. Incoterms 2010 làm rõ điều này bằng cách cho thêm cụm từ “nghĩa vụ mua hàng hóa đã được gửi đi” như một nghĩa vụ thay thế cho nghĩa vụ gửi hàng. Điều này phù hợp với các trường hợp FAS, FOB, CFR và CIF vì về nguyên tắc nó chỉ có thể được thực hiện khi sử dụng vận đơn hay một chứng từ sở hữu có tính chất tương đương.

Thứ chín, trong Incoterms 2010, các điều khoản FOB, CFR và CIF của Incoterms đều bỏ phần nói đến lan can tàu như là điểm giao hàng, thay vào đó là nói đến hàng được giao “on board” (xếp lên tàu/ lên boong).

Thứ mười, Incoterms 2010 sử dụng cụm từ “đã được đóng gói”. Từ này được sử dụng cho các mục đích khác nhau: (1) Đóng gói hàng hóa theo yêu cầu trong hợp đồng mua bán; (2) đóng gói hàng hóa sao cho phù hợp với việc vận chuyển (3) việc xếp hàng đã đóng gói trong container hay các phương tiện vận tải khác. Trong Incoterms 2010, đóng gói có cả hai nghĩa thứ nhất và thứ hai nêu trên. Incoterms 2010 không đề cập đến nghĩa vụ của các bên trong việc xếp hàng vào container và do đó các bên liên quan phải thống nhất cụ thể về vấn đề này trong hợp đồng mua bán. Incoterms 2000 không có qui định rõ ràng về vấn đề này.

Chính thức có hiệu lực vào ngày 01/01/2011, Incoterms 2010 được giới TMQT đánh giá là một trong những điểm mốc quan trọng, một trong những quy tắc cập nhật nhất, đáp ứng được tốc độ phát triển của TMQT. Các doanh nghiệp Việt Nam khi ký hợp đồng mua bán với các đối tác nước ngoài/ trong nước cũng cần nghiên cứu kỹ lưỡng đồng thời tham khảo ý kiến tư vấn của ngân hàng phục vụ để đảm bảo hiểu đúng và có những ứng xử thích hợp khi có tranh chấp xảy ra./.
Bảng 1: Tóm tắt thay đổi của các phiên bản Incoterms

Tên phiên bản	Nội dung ban hành/ sửa đổi
Incoterms 1936	Ban hành với 07 điều kiện giao hàng: · EXW (: Ex Works) – Giao tại xưởng · FCA (: Free Carrier) – Giao cho người chuyên chở · FOT/FOR (:Free on Rail/Free on Truck) – Giao lên tàu hỏa · FAS (: Free Alongside Ship) -  Giao dọc mạn tàu · FOB (: Free On Board) – Giao lên tàu · C&F (:Cost and Freight) – Tiền hàng và cước phí · CIF (: Cost, Insurance, Freight) – Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí Incoterms 1936 chủ yếu giải thích những điều kiện sử dụng phương thức vận tải đường bộ và đường thuỷ. Trên thực tế, Incoterms 1936 không được các nhà kinh doanh thừa nhận và sử dụng rộng rãi vì không giải thích hết được những tập quán thương mại quan trọng.
Incoterms 1953	Ban hành với 09 điều kiện giao hàng: · 07 điều kiện giao hàng tương tự như Incoterms 1936 · Bổ sung thêm 02 điều kiện: DES (: Delivered Ex Ship) – Giao tại tàu; DEQ (: Delivered Ex Quay) – Giao trên cầu cảng, sử dụng cho phương thức vận tải đường biển và đường thủy nội bộ.
Incoterms 1953 (sửa đổi lần 1 vào năm 1967)	Incoterms 1953 trong lần sửa đổi thứ nhất đã thay đổi như sau: · 09 điều kiện giao hàng tương tự như Incoterms 1953 · Bổ sung thêm 02 điều kiện: DAF (Delivered: At Frontier) – Giao tại biên giới; DDP (: Delivered Duty Paid) – Giao hàng đã nộp thuế), sử dụng cho mọi phương thức vận tải, kể cả vận tải kết hợp nhiều phương thức vận tải khác nhau.
Incoterms 1953 (sửa đổi lần 2 vào năm 1976)	Incoterms 1953 trong lần sửa đổi thứ hai đã thay đổi như sau: · 11 điều kiện giao hàng tương tự như Incoterms 1953 (sửa đổi lần 1) · Bổ sung thêm 01 điều kiện: FOA (: FOB Airport) – Giao lên máy bay, để giải quyết các vấn đề giao hàng tại sân bay.
Incoterms 1980	Ban hành với 14 điều kiện giao hàng: · 12 điều kiện giao hàng tương tự như Incoterms 1953 (sửa đổi lần 2) · Bổ sung thêm 02 điều kiện CIP (: Carriage and Insurance Paid to) -  Cước phí và bảo hiểm trả tới địa điểm đích quy định và CPT (: Carriage Paid to) – Cước phí trả tới địa điểm đích quy định, nhằm thay thế cho CIF và CFR khi không chuyên chở hàng hoá bằng đường biển.
Incoterms 1990	Ban hành với 13 điều kiện giao hàng. So với Incoterms 1980, có những thay đổi như sau: · Bỏ 2 điều kiện FOA và FOT, vì bản chất của chúng giống FCA. · Bổ sung điều kiện DDU (: Delivered Duty Unpaid) – Giao hàng tại đích chưa nộp thuế.
Incoterms 2000	Incoterms 2000 giữ nguyên 13 điều kiện như Incoterms 1990 nhưng sửa đổi  nội dung 3 điều kiện FCA, FAS và DEQ.
Incoterms 2010	Incoterms 2010 gồm 11 điều kiện, trong đó: · Thay thế 04 điều kiện DAF, DES, DEQ, DDU trong Incoterms 2000 bằng 02 điều kiện mới có thể sử dụng cho mọi phương thức vận tải là DAT (: Delivered At Terminal) – Giao hàng tại bến và DAP (: Delivered At Place) – Giao tại nơi đến.

Tài liệu tham khảo:

+ Incoterms 2000 – Quy tắc của ICC về sử dụng các điều kiện TMQT
+ Incoterms 2010 – Quy tắc của ICC về sử dụng các điều kiện TMQT và nội địa
+ Incoterms 2000 -  tại http://thanhhai.wordpress.com/2007/09/22/incoterms-2000/

SOURCE: CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG

Trích dẫn từ: http://www.vietinbank.vn/web/home/vn/research/11/110802.html

Trước giờ mình treo trên Avatar: sống phải có tâm và nhẫn. Bắt đầu hôm nay ( 16/08/2011), mình sẽ đổi thành: SỐNG PHẢI NHẪN TÂM!

Có tầm nhìn mà không hành động thì chỉ à giấc mơ. Không có tầm nhìn mà hành động thì chỉ là ác mộng!!!

503.Sống chậm

Hôm nay lang thang bên FB, tình cờ đọc được bài hay của a chàng Paul Nguyễn ( người bị công an "hốt" lúc biểu tình chống Trung Quốc cùng lúc với Ca Sỹ Diên An) nên chôm về làm.. của riêng.

Sau một ngày hối hả với công việc tôi lại tìm đến giây phút yên bình trong nhà thờ, thả lỏng…lặng im…Để những suy nghĩ lo toan trong cuộc sống trôi đi từng nhịp, từng nhịp nhẹ nhàng như giai điệu êm ái của bài thánh ca hòa bình “ tìm an ủi người hơn được người ủi an, tìm yêu mến người hơn được người mến yêu, vì chính khi hiến thân là khi được nhận lấy, chính lúc quên mình là lúc gặp lại bản thân…” Những lời lẽ mộc mạc đơn sơ ấy lại chứa đựng biết bao tâm tư tình cảm của một con người, tiếng lòng  dấy lên từng hồi như muốn đáp lại ơn gọi ấy, tôi đã nán lại cùng với nhóm Fiat “lang thang cùng Giê-Su”, trải nghiệm cuộc sống về đêm của những người vô gia cư. Có lẽ Chúa đã sắp đặt, những chăn, mền, quần áo mà các bạn đã chuẩn bị từ trước bỗng không cánh mà bay, hành trang mang theo là miếng bánh, bịch sữa và cả một tấm lòng để chúng tôi mang đến những hoàn cảnh bất hạnh kia một cảm giác sẽ chia hơn nhiều cảm giác được bố thí.

 

Chia ra từng phần bánh, sửa

Đường phố đã vào khuya, không gian như mở rộng hơn khi con đường vắng vẻ người qua lại, đâu đó là tiếng rao “bánh chưng, bánh giò..”tiếng lóc cóc gọi mời hủ tiếu,  tiếng cười nói, cụng ly rôm rả phát ra từ những quán nhậu ven đường. Chúng tôi tập trung tại phía trước cổng nhà thờ, phát bánh và chia ra thành từng nhóm bắt đầu “hành trình” lang thang qua từng con phố. Chúng tôi đi thật chậm, rảo mắt qua từng góc vỉa hè chợt pé Lý quay đầu xe làm tôi cứ tưởng bị công an bắt thì ra là bắt gặp một cụ già đang nhặt rác.

 

 

Cặm cụi nhặc rác trong đêm

Đó là cụ Nguyện, năm nay 70 tuổi, một vợ và 4 người con, cả nhà di cư từ Bình Định vào Sài Gòn sinh sống, với chất giọng "nẫu" đặc trưng cụ kể về gia đình trong tiếng ho sặc sụa khiến chúng tôi xót lòng. Cụ kể 2 người con đầu đã lập gia đình, hiện tại cụ đang sống cùng vợ và 2 người con, cụ đi nhặc rác hằng ngày từ 3h chiều đến tối khuya thì về nhà, mỗi ngày kiếm được trung bình khoảng 30,000 cũng tạm đủ cho cuộc sống cuối đời.

 

Câu chuyện cứ ngắt khoảng bởi tiếng ho của cụ.

Chúng tôi gửi lại cụ phần quà và tiếp tục lên đường, vẫn những con đường mà thường ngày tôi vẫn đi nhưng cảm giác tối nay sao lạ quá! có lẽ cuộc sống hối hả thường ngày làm tôi không kịp để ý những góc sống nhỏ xung quanh mình. Chợt thấy tôi thật may mắn biết bao, thế mà trước nay gặp một chuyện gì khó khăn là tôi lại cảm thấy mình đáng thương, ôi..nếu so với những người này thì mình thật đáng xấu hổ.Có biết bao người phải kiếm sống như thế này xung quanh tôi?

 

 

Chúng tôi quẹo sang đường Quang Trung, Gò Vấp,  nối tiếp câu chuyện và một cụ ông nhìn rất "đẹp lão" và phong độ, đang nằm co ro phía trước một cửa hàng điện thoại.

 

Cụ giật mình, lo sợ dạ thưa liên tục khi chúng tôi ghé vào, tôi trấn an và giải thích cho cụ hiểu công việc đang làm cho cụ hiểu, bỗng trong ánh mắt bất an hiện lên một tâm sự chan chứa nỗi lòng.

 

Cụ bắt đầu kể cho chúng tôi nghe những tâm sự chất chứa bấy lâu nay. Cụ là người góc Sài Gòn của chế độ cũ.Gia đình rất khá giả, ngày xưa có vài căn nhà cho người Mỹ thuê. Khi thống nhất đất nước, quân giải phóng kéo về mọi người khuyên cụ lên thuyền vượt biên qua Mỹ nhưng cụ không nghe vì nghĩ là hòa bình rồi thì để yên ổn làm ăn. Thế mà ngờ đâu "họ" đưa cụ đi kinh tế mới mà mất trắng nhà cửa. Sau khi về cụ nương nhờ nhà bà con cũng rất khá giả ở Vũng Tàu, được thời gian thì cụ vướng phải căn bệnh lao quái ác. Chính điều này vô tình đã đẩy cụ ra khỏi nhà vì sợ lây bệnh cho người nhà. Cụ về lại Sài Gòn và lang thang với sấp vé số để tiếp tục sống và chữa bệnh...Cụ chỉ mong dành dụm đủ 2 triệu để mua đồ nghề vá xe đạp vì càng ngày càng yếu không đi đứng nhiều được...

 

Tôi cảm nhận thấy cụ đã mất luôn thứ quan trọng nhất ở cuộc sống này là lòng tin, có lẽ cái cuộc sống khắc nghiệt ở xã hội này đã cướp đi cái thứ quý giá ấy của con người. Nghĩ lại chúng ta vẫn luôn sống trong nghi kị lẫn nhau, đôi khi trắng đen lẫn lộn không thể biết đâu được...Quan lừa dân, con người lừa dối lẫn nhau, dẫm đạp nhau mà sống!

 

Còn đây là em Thông, năm nay 20 tuổi, quê ở Chí Thạnh, Tuy Hòa. Cha mẹ mất khi em lên 9 tuổi, một tay bà nội nuôi nấng dạy dỗ đến năm lớp 12 thì không đủ khả năng nên em phải nghỉ học đi phụ hồ giúp bà. Em khá thông minh nên sau 3 năm làm việc em được lên chức thợ hồ. Đồng lương ít ỏi ở quê không đủ lo cho đứa em đi học nên em và bà quyết định chuyển " công tác" vào Sài Gòn. Ban ngày em đi làm hồ, ban đêm chở bà đi bán vé số. Cuộc nói chuyện ngắt khoảng khi có 2 thanh niên "tốt bụng"từ quán nhậu gần đó đến hỏi thăm, vì lo sợ chúng tôi bị 2 bà cháu lừa đảo! Lại một lần nữa khiến tôi phải đặt câu hỏi: niềm tin con người đang ở nơi đâu?

 

 

Có lẽ vì mặc cảm, tự ti với hoàn cảnh của mình mà suốt buổi nói chuyện em không dám mở khẩu trang để tôi thấy mặt, nhưng vẫn không che giấu được ánh mắt ước lệ khi nghe tôi hỏi em có mơ ước gì không? em trả lời chỉ mong sao có được công việc ổn định để lo cho bà và đứa em trai. Tôi hỏi thêm em có muốn làm việc ở công ty không? tôi có thể giúp em kiếm 1 công việc ổn định nếu em siêng năng làm. Em tỏ ra bán tín bán nghi về những điều tôi vừa nói, tôi xin lại số điện thoại liên lạc và nói nếu em tin tưởng những gì tôi vừa nói thì chúng ta sẽ gặp lại nhau. em nhíu mắt cười trong lớp khẩu trang bịt kín và chào tạm biệt chúng tôi.

 

Kế tiếp là một người khuyết tật, anh tên là Thảo, quê ở Long An, không muốn trở thành gánh nặng cho gia đình nên anh lên Sài Gòn lang thang kiếm sống.

 

Tải sản anh lúc đầu là 200 tờ vé số hằng ngày a mưu sinh ở khu vực bến xe An Sương. Một hôm gặp một người khách "sộp" mua hết một lốc vé số của anh rồi chuồn mất. Khiến anh xơ bơ xất bất, tuyệt vọng như muốn chạy ra đường giao phó mạng sống cho mấy xe tải. Nhưng nghị lực, bản năng con người không cho phép anh làm vậy, anh bắt đầu lang thang qua khu vực Phú nhuận để tìm đường sống. Dù rơi vào hoàn cảnh cùng cực nhưng anh vẫn nhất quyết không đi xin, anh bắt đầu "học nghề" lượm ve chai. Lúc đầu vì "nghiệp vụ" chưa cao nên a kiếm được 15,000. Bây giờ thì đã "thành thạo" anh để dành 3 ngày mới bán 1 lần vì phải canh giá lên xuống(!) về điều này tôi nghĩ các bác bộ trưởng phải học hỏi ở anh này nhiều!

 

Anh tiếp tục đưa ra "mục tiêu" cho chúng tôi nghe: anh sẽ tích lũy một số vốn khoảng 450,000 để đầu tư vào vé số, có thể mua được 50 tờ để kinh doanh. Rồi sau đó là "chiến lược" vừa lượm ve chai kết hợp luôn bán vé số. Tôi thật sự thấy rất khâm phục anh nên tôi đã xin anh cho tôi hợp tác đầu tư 50 tờ vé số cho anh, nhưng anh cương quyết không cho, anh nói tôi không muốn mắc nợ đời!

 

Thế thì đành vậy, tôi để lại số phone và dặn bất cứ khi nào anh thay đổi ý định thì gọi cho tôi. Anh tặng chúng tôi một nụ cười trìu mến, chúng tôi chúc anh bình an và sớm đạt được "mục tiêu" của mình. Chúng tôi kết thúc "hành trình lang thang cùng Gie Su) với một cảm xúc thật bình dị, thật nhẹ nhàng...Tự nghĩ lại thấy xấu hổ, nhớ lại trước kia khi thấy những người làm công tác xã hội như vậy tôi cho là rãnh rỗi, điên khùng. Bây giờ bản thân mình cũng bị"điên" như vậy, Lạy Chúa, nếu có thể con xin cho con 1 điều ước , để con ước sao  VN ngày càng nhiều người "điên" như vậy, Amen!

502. Biểu tình chống Trung Quốc ngày 18-08-2011

Đôi lời: Sau hai tuần đưa ra câu hỏi ‘Trưng cầu dân mạng’: “Quốc hội Việt Nam có nên ra Nghị quyết về Biển Đông?” đã có hơn 5,200 độc giả tham gia với gần 5.000 ý kiến trả lời CÓ, chiếm 95%. Do cách thiết kế của trang polldaddy, nên có chữ bằng tiếng Anh trong phần trả lời, không tiện cho một số độc giả lớn tuổi, không quen với ngoại ngữ. Quý độc giả không quen tiếng Anh, xin bấm vào câu trả lời, rồi sau đó bấm vào chữ VOTE. Và bây giờ là câu hỏi khác: “Có tin Trung Quốc đang tập kết quân tại biên giới Việt – Trung, người dân nên làm gì?” Kính mời bà con!

Sau đây sẽ là phần tường thuật trực tiếp biểu tình tại Hà Nội sáng nay của phóng viên TTX Vỉa Hè. Kính mời quý vị đón xem và nhớ bấm F5 thường xuyên để xem tin tức và hình ảnh mới nhất về cuộc biểu tình.

6h15’: Một xe cảnh sát vừa dừng lại, trên xe có khoảng 10 cảnh sát, ghế nhựa và biển cấm, ở ngã tư Hoàng Diệu – Trần Phú, đầu đường vô tòa Đại sứ quán.

Quanh hồ Hoàn Kiếm thì bình yên, vẫn chưa thấy bóng công an, cảnh sát, chỉ thấy người đi tập thể dục rất đông.

Mời bà con cùng tập thể dục nhịp điệu để chuẩn bị sức khỏe trước khi ngồi vô ôm máy tính theo dõi biểu tình

6h30′ – Trước tượng Lý Thái Tổ

7h45’: Quanh Bờ Hồ có lác đác vài chiếc xe cảnh sát gắn loa. Không thấy có xe buýt đậu sẵn để hốt người biểu tình. Trước đường Lý Thái Tổ vắng tanh, không có cảnh sát, trước tượng đài “Quyết tử cho Tổ quốc Quyết sinh”, có xe 1 gắn loa của CA phường Hàng Đào.

8h00: Đã cấm hai lối vào tòa đại sứ. Thấy có nhiều công an, cảnh sát cơ động, cảnh sát dân phòng.

8h05’: Tin đặc biệt từ cộng tác viên H., buổi biểu tình hôm nay sẽ có sinh viên Nguyễn Anh Tuấn (người từng gửi Đơn tự thú “tội” tàng trữ các tài liệu của TS Cù Huy Hà Vũ) và nhà văn Nguyên Ngọc.

TS-blogger Nguyễn Xuân Diện, Nhà văn Nguyên Ngọc, SV Nguyễn Anh Tuấn tại quán cafe Cung Thiếu nhi, phố Lê Lai, bên hông khuôn viên tượng Lý Thái Tổ

Và thêm cả TS Nguyễn Quang A

Xe phá sóng di động (?), không biết có hoạt động, mà BS vẫn dùng được ngon lành. Trên đường Lê Lai, phía sau tượng Lý Thái Tổ (ghê chưa?)

Có cả LS Dương Hà (bên phải)

8h15′ – Trước tượng Lý Thái Tổ đã thấy có mặt một số bà con từng tham gia các cuộc biểu tình trước

8hh30 – Bắt đầu biểu tình, trước tượng Lý Thái Tổ. Mọi người hô rất to “Đả đảo TQ xâm lược” …

8h40′ – Đoàn người đã qua đường, bắt đầu đi vòng quanh hồ. Có lẽ sẽ ghé tượng đài Quyết tử

Anh Nguyễn Trí Đức (bên phải), người từng “hành hung” Đại úy Phạm Hải Minh bằng cách đập mặt nhiều lần vô đế dép viên đại úy trong cuộc biểu tình trước

Có cả GS Huệ Chi và nữ giáo viên trong cuộc biểu tình thứ nhất chị suýt bị bắt giữ

Người vận áo lính thủy là bác Cung, phụ trách trang Cựu Thiếu sinh quân VN (hình do độc giả gửi)

SV Nguyễn Anh Tuấn (phía sau người phụ nữ đeo kiếng đen cầm loa)

Các phóng viên ảnh tự do đang tác nghiệp

Từ cặp loa nầy vang lên bài ca “Dậy mà đi”

Người qua đường hoan hô, tướng Nhanh đã tuyên bố: “Không chủ trương trấn áp người biểu tình yêu nước”

8h50′ – Mọi người vẫn đứng tại chỗ, sát hồ, đối diện tượng Lý Thái Tổ, hô cả khẩu hiệu “Phản đối giàn khoan của TQ … “, hát bài “Dậy mà đi”

Bắt đầu chặn không cho xe hơi vô khu vực quanh Hồ Hoàn Kiếm

9h5′ – Đoàn biểu tình dừng lại ở ngã tư Hàng Khay-Hàng Bài, cùng hướng qua Tràng Tiền Plaza hô các khẩu hiệu. Lực lượng công an chỉ dẹp trật tự, giao thông

Biểu tình … “thầm” thôi cũng được các đồng chí ạ!

Trên đường Hàng Khay

Chúng cháu không đeo khăn quàng đỏ đi biểu tình, liệu có khỏi bị “hỏi thăm” hay không?

Hai phụ nữ già nhất và trẻ nhất hôm nay?

Có tới 3 chiếc loa phóng thanh chớ không phải 2

Không bao giờ lệ thuộc vào Trung Quốc

Và cũng không dẫm lên cỏ

Trụ sở Công an quận Hoàn Kiếm

 9h30′ Đoàn tới trước tòa báo Hà Nội mới. Đúng như có người nhận xét: bữa nay thêm nhiều gương mặt mới

Nhiều khẩu hiệu mới nữa (Cám ơn độc giả Chí Tuyến gửi nhiều bức ảnh sinh động)

Xem biểu tình

Đi biểu tình

Và theo dõi biểu tình

Cấm chụp ảnh trong … thùng xe

Nhưng đây chưa chắc là biểu tình viên nhí nhỏ tuổi nhất bữa nay

Chùm ảnh các biểu tình viên nhí do độc giả “Bố cu Bi” gửi

Lời bài hát “Người con gái Việt Nam” của Dzuy Linh (BS đưa bữa qua)

10h – Đối diện khách sạn Phú Gia

10h15′ – Quanh tòa Đại sứ Trung Quốc, vẫn còn đông cảnh sát đang ngồi … ngáp …

10h20′ – Đang có 1.195 độc giả cùng truy cập (online) theo dõi cuộc biểu tình.

Độc giả BQT lại phát hiện ra chiếc xe đặc biệt đậu bên Hồ (nghe nói là xe “nghe”, hỏng phái “phá”)

Đoàn diễu hành vừa qua nhà hàng Thủy Tạ, ngang tiệm kem Long Vân cũ, tới trước mặt tòa nhà Hàm Cá Mập

10h30′  – Đối diện rạp Múa rối Nước. Không khí đang rất sôi động, khoảng 300-400 người. Dừng lại cùng hướng ra đường, trưng khẩu hiệu, hô to …

10h35′ – Đối diện tượng đài Quyết tử, hô khẩu hiệu liên tục …

Đoạn video trên do BS thực hiện

10h40′ – 10h45′ Trước tượng đài Cảm tử. Hát Quốc ca, chụp hình, mặc niệm các liệt sĩ … Bắt đầu ngưng.

Tin từ Sài Gòn của độc giả X.O.: 11h00′ Sài gòn nắng nhẹ và…hết!

Ngay từ trận mưa tối hôm trước, anh hào đi cafe Win4 đã thấy 1 cái bảng dựng to tướng phía trước thông báo quán sẽ mở cửa vào lúc 11h Chủ Nhật, chính quyền Sài gòn, cụ thể là quận 1 đã lo khá xa. Cũng như các sáng chủ nhật thường lệ, công an phường – cơ động được huy động đứng đầy ngay góc Hồ Con Rùa, góc Phạm Ngọc Thạch – Nguyễn Văn Chiêm, góc Hai Bà Trưng – Nguyễn Văn Chiêm, quân số tầm 2 tiểu đội cơ động, mình nhận thây có 2 anh quân báo của phòng tham mưu – bộ tư lệnh, chắc chốt tụ điểm. Nói chung an ninh Sài gòn làm việc rất chỉnh chu, có tới mấy lớp gác, nếu lấy tâm là Lãnh Sự quán tàu, nhưng ngay tại sứ quán thì ngoài đống hàng rào kẽm gai dựng phía trước thì không thấy bóng công an tăng cường nào, chỉ có đúng bộ phận công an nghĩa vụ trực chốt sứ quán.

Không thấy công an chìm làm căng với các bạn trẻ cầm máy ảnh cơ như cách đây 1 tháng, hôm nay XO thấy mọi người chụp hình thoải mái ngay khu vực nhà thờ Đức Bà, họ chụp… cảnh, chân dung và…hết. Quán xá thì mở cửa thoải mái, Coffee Bean, Cafe đá, Trung Nguyên ngay khu vực nóng nhưng mở cửa rất sớm, chỉ Win4 đón khách tầm 10h45. Mọi sinh hoạt người dân là bình thường, dân Sài gòn đã hoặc bị ép quên biểu tình rồi, chỉ còn ngóng tin tức từ thủ đô yêu dấu mà thôi.